Στο πλαίσιο των εορτασμών για την επέτειο των 160 χρόνων από τον ολοκαύτωμα της μονής Αρκαδίου, το Ιστορικό και Λαογραφικό μουσείο Ρεθύμνης οργάνωσε την Παρασκευή 6 Νοεμβρίου 2026 εσπερίδα με τίτλο Ψηφίδες Αρκαδιώτικης Ιστορίας από τα αρχεία του Ι.Λ.Μ.Ρ. Στην εκδήλωση μίλησαν η Δρ. Ιστορίας και πρώην προϊσταμένη των Γ.Α.Κ. νομού Ρεθύμνης, Ασπασία Παπαδάκη, ο ιστορικός ερευνητής και συλλέκτης, Ευτύχης Τζιρτζιλάκης και ο Δρ Παιδαγωγικής και επιστημονικός συνεργάτης του Ι.Λ.Μ.Ρ., Χάρης Στρατιδάκης.
Η πρώτη εισήγηση παρουσίασε το μνημονευόμενο ιστορικό γεγονός μέσα από τις μαρτυρίες που βρίσκονται στο αρχείο του Παύλου Βλαστού, συνδέοντας την ολοκαύτωση της μονής με την συμπλήρωση των 100 χρόνων από τον θάνατο του μεγάλου κρητικού λαογράφο, παίρνοντας αφορμή από την μολυβοκοντυλογραμμένη επιγραφή στην Τράπεζα της μονής. Η τρίτη εισήγηση άγγιξε την διαχρονική επίδραση που η μνημονευόμενη θυσία έχει πάνω σε όποιον έρχεται σε επαφή με το γεγονός και κατέδειξε ότι με όποιον τρόπο και αν αυτή η επαφή επιτυγχάνεται η αξία της είναι ανυπέρβλητη και πανανθρώπινη.
Στην δεύτερη εισήγηση ο Ευτύχης Τζιρτζιλάκης μίλησε για τον οπλισμό των Κρητών κατά την επανάσταση του 1866. Αφού παρουσιάστηκαν τα πρωτόγονα όπλα και τα όπλα που χρησιμοποιούνταν ακόμη από την εποχή των προηγούμενων επαναστάσεων λόγω έλλειψης πόρων και μέσων, παρουσιάστηκαν οι καινοτομίες στον οπλισμό της εποχής. Το κοινό είχε την ευκαιρία να μάθει για τα όπλα Ροδοκανάκη και Βεναρδάκη, το σύστημα μινιέ και τα όπλα με καψούλι, τις τορπίλες και τις “πιστόλες με τις έξι φωτιές”. Όπως πάντα η περιγραφή του αντικειμένου δεν ήταν αρκετή, αλλά συνοδευόταν από τις επιπτώσεις και τις συνέπειες που μία τέτοια εξέλιξη είχε στις συνθήκες της μάχης, στα τραύματα και στο αποτέλεσμα ενός πολέμου όπου συνυπήρχαν όπλα διαφορετικών γενιών…




